ráð                                                             458                                                              ráð

1 sal Gri 14, r. hofum ok hprgum Vafþr 38, jfr Qri 16, r. arfi HHj 11, r. pllu Vsp 65, Brot 8, Am 73, r. engu, råde over intet, have ingen betydning, Hyndl 50, r. fpu Mhkv 13, r. færa Vell 4, r. landi, Karlevi (r. landi i Danmorku), Qri 2, r. foldu ok begnum Grip 1, r. víðri grund ok Vestmari Yt 35, r. láði ESk 6, 14, r. því veldi Mark 1, 23, r. folki Sigsk 18, r. lýð ólítt, strœngt, Ód 10, r. Ormi, styre, besidde, H/r 3, 18, r. stóli Rst 2, r. kjólum Harkv 5, r. feldum o. s. v. Harkv 19; r. rauðum manni Þorm 2, 24, r. snoru (mildu) hjarta ESk 11, 8, Kolb 2, 6, jfr Leid 42, r. aldri, leve, Ingj' 2, 6, r. nafni, have det og det navn, Gunnl Lv 8, r. lofi Eg Lv 12, Sturl 2, 1, r. dýrð Arn 6, 18, Kristr ræðr krapti ESk 6, 4. — 5) råde for, være ophavsmand til, r. falli Man-verja Bkrepp 7, r. morði Hfr 2, 8, r. dauða Sigv 12, 20, r. Hnikars veðri Svert 2, r. skjótgpru kvæði SnH 2, 5, r. lýti Oddrgr 23, 'abs., gramr réð ÞjódA 3, 20, réð með oss Leid 43; — med prœp. fyr, r. fyr liði fóms 9, r. fyr féi GSúrs 24; part. aet., ráðandi, styrer, rýnendr né ráðendr Akv 9; med gen. lands r. Ótt 2, 16, ESk 3, 5, r. þorps Ragn XI 1, r. liðs Nj 24, r. vinds, gud, EGils 2, 11, r. manndáða PjódA 3, 13. — 6) med prœp. til, ved sin handling at skaffe sig noget, r. snarr til fengjar Ry 26, r. sér til himinríkis Þloft 3, 4. — 7) foretage sig, med prœpp,, r. á kaf, kaste sig i søen, Jorns 36, r. eptir e-m, begive sig afsted for at hænte, Rst 28, r. til auðar, blive til rigdom, Graf 11, r-ask nær, nærme sig hinanden, om to fjender, Arn 5, 20.

—  8) skaffe, r. e-m ró Lok 55, r. e-m unað Orm 2, 1. — 9) forrÃ¥de, ved sine rÃ¥d volde ens død, (jfr ráðbani), ræsir vas ráðinn frá láði BjH 2, (Einarr) mun r. oss or landi Hhard 12; Reginn mik réð o. s. v. FÃ¥fn 22, es hann ráðinn hefr FÃ¥fn 37, ráðinn est Gunnarr Akv 15, þengill réð búandmann, om David og Urias, Has 48, sinn foður ráðinn verða Krm 27, segja Þórketil ráðinn GSúrs 21, nær sem ráðinn væri ÞjóðA 1, 19; herhen hører ogsÃ¥ r. jofra (hds urigtig jofri), volde deres død, Gráf 6. — 10) tyde, tolke, r. (runar, stafi) HÃ¥vm 144, Qudr II 22, Sigrdr 13, Am 9. 11, Eg Lv 38; ráðnir stafir, tydede stave, tydelige stave, HÃ¥vm 142; — tyde, gætte, ráð hvat bat væri Am 22: forvansket er Gudr II 38: vildi at ek réða, hvad der ingen mening giver (vildigat at réðisk?, jeg vilde ikke, at det skulde- gÃ¥ i opfyldelse).

—  11) tale, r. mart við e-ja, om elskovs-samtaler, Tjprvi (hvor v. 1. réðk einn fyr þvl meini er urigtig). — Réðkat þess Korm Lv 62 kan ikke være rigtigt, der mÃ¥ læses því, og stedet henføres til betydningen 'at være herre over, opnÃ¥', 'jeg opnÃ¥ede ikke def. — 12) omskrivende med infinitiv (egl. jeg foretager mig at . . . :), bjóða ræðr HHj 7, segja

ræðr Håvm 124, réð umb at breifask Pry 1, réð at skoða HHj 26, ræðk vaða Hárb 47, rétt leifa Am 83, réð heyja Gldr 1, réðu fagna GSúrs 13, réðk at hæfa Sigv 3, 4 (her måske fyldigere: 'det lykkedes mig at); medium: rpðumk yppa, egl. jeg beslutter mig til at, Arn 2, 1, róðumk segja Merl I 1, pik rp'ðumk ek spyrja Ragn X 1, lítt rpðumk því leyna Ragn V 8 (v. L). — 13) r. of fjpr manna, her synes r. of at betyde 'overvælde', Anon (XI) Lv 2; r. við e-u, egl. 'tage forsigtighedsregler mod noget, forebygge noget, Sigv 11, 12; r. of sik Sigv 3, 19 synes at betyde 'rådslå med sig selv, overveje'. — 14) upersonligt: mprgum ræðr lítlu, det har ringe betydning for mange,*Am 35.

ráðasannr, adj, sand ved (det indeholdte) råd, r-spnn orð Sigv 7, 5 (adskilt ved tmesis).

ráðasnjallr, adj, rådsnild, snarrådig, Gd p 36.

ráðbani, m, 'rådbane', som ved sine råd volder ens død, anstifter af drab, Hhard 13; — drabsmand, purs r., Tor, Hym 19.

Ráðbarðr, m, sagnperson, Hyndl 28.

ráðfimr, adj, hurtig at fatte råd, snarrådig, Ód 4.

ráðgegn, adj, klog i råd, ÞjóðA 3, 24.

ráðgegninn, adj, gavnlig i råd eller = det foreg., Húsdr 2.

ráðgjafi, m, rådgiver, Sigv 11, 8, Pul IV j 6.

Ráðgríðr, /, valkyrje, Gri 36, Pul IV aaa 2.

ráðhollr, adj, god i råd, som giver gode råd, r. ok réttdoemr Hsv 13.

ráði, m, galt, SnE II 216.

ráðlauss, adj, rådløs, som ikke ved, hvad han skal göre, eller afsindig (jfr vera með fullu ráði), Lil 92.

ráðmeginn, adj, kraftig i råd, handling, om gud, Leid 20.

Ráðný, /, fingeret navn, Sól 16.

ráðr, m, slange, Pul IV qq 4.

Ráðseyjarsund, n, fingeret stedsnavn, Hårb 8.

ráðsnotr, adj, klog i råd, klog, r-a hverr Håvm 64.

ráðspakr, adj, klog i råd, dybsindig, Grip 21, r-ir rekkar Grip 6, r-ir bóendr Gisl 1, 7, et r-a fljóð Håvm 102. — Dværgenavn, Pul IV ii 6.

ráðsterkr, adj, stærk i sine råd, handlinger, Sindr 8.

ráðsvinnr (-sviðr), adj, råd-kløgtig, klog, rekkr enn r-i Hårb 8. — Dværgenavn, Vsp 12, Pul IV ii 6.

ráðtœki, n, råd man tager, beslutning, udvej, raungrætiligt r. Mv I 7.

ráðvandaðr, adj, s. s. ráð vandr, omhyggelig i sine råd, handlinger, retskaffen, supert., Hl 32 a.

ráðvandr, adj, retskaffen (jfr det foreg.), om konger, ESk 11, 9, Glúmr 1, 2, Rst 28, ráðvpnd ræsis dóttir Nkt 75.