und
580
und
Oullásþ 2, eiga hald u. Rognvaldi, hos R., Sigv 3, 18, vesa u. e-u, bero pÃ¥ noget, hvat hyggr þú vóru mér u. þvÃ, hvad betydning det havde for mig, GSúrs 36. — 4) under, om heste og skibe hvorpÃ¥ en rider, sejler, (hestr) u. Aðilsi Pul II 3, rinna u. e-m Hhund II 32. 36, jfr svpng (merr) u. spðli, med saddel, Hhund I 42, (hestar) u. vegpndum Qudr II 4, (skip) u. lÃðpndum Hhund I 24, u. fylki Am 2, 16, u. gram Rst 4, Ht 72, (skip) skrÃði u. per Hhund II32, (floti) u. oðlingum Hhund I 27, u. Norðmanna nið Sigv 13, 23, u. prum golls, u. vprmum valkesti PJKolb 3, 4; — mána vegr dunði u. hpnum, under ham, idet han kørte derover, Haustl 14. — 5) Undir som præp. umiddelbart foran subst., u-ir solar grundu Balti 4, vera kveðk ekki u-ir slÃku Hálfs VI 12, — adskilt fra sit subst., forsk u-ir slpg Graf 3, hvat býr u-ir oflæti Leiknir;
— postpositivt, hverr ilporna arnar u-ir hlýtr at standa, falde ind under, TorfE 4.
— C) Adv., bregða e-m u-ir, kaste en under (o: sig), smide en til jorden, Hfr Lv 14, ása salr u. bifðisk, rystede derved, Þry 13, sem u. væri, som om der lå bagved, stak derunder, Am 12, flátt vas þó u., der var falskhed bagved, Am 39, grafa u., undergrave, grave grunden bort under noget, mage det således, at noget
/alder, Am 96. — Yfir ok undir stóðumk jotna vegir (o; stóðu of ok und mér) Håvm 106.
2. und, /, sÃ¥r, æsa u-ir Hfl 7, u-ir blœða HHj 40, u-ir dreyra BSk 6, 17, u-ir svella Sigsk 71, rjufa u-ir, egl 'ved flænge at frembringe sÃ¥r', Rp 48, slita u. Hfl 11, hraut u-a fjplð Vell 20, u. of glumði Hfl 5 beror pÃ¥ urigtig læsemÃ¥de (f und véum), blóðgar u-ir Hak 7, dreyrgar u-ir knættir yfir binda Sigsk 32; jotuns hals u-ir, sÃ¥rene, d. v. s. det af sÃ¥rene fremvældende blod, St 3, u-a flóð, d. s., GStirs 18, u-a sægr Gestr 1, u-a gjalfr PTref 2, ESk 10, 1, Krm 4, u-a mjoðr Pþyn; u-a bý, pile, Hfl 15, u-a gagl, d. s., Ãsldr 10; u-ar blik, sværd, Eg Lv 24, u-a log Phred 5, u-a unnr, d. s., PmÃ¥hl 6, u-a teinn, d. s., Gisl 2, u-a vargr, d. s., SnE II 232. — u-a urigtig v. 1. for randir, Eg Lv 33. — Jfr hol-, megin-.
unda, (-aða, -aðr), såre, geiri u-aðr Hávm 138, Pul II 3, mæki u-aðr Asm 16.
undan, præp og adv, A) ud fra, bort fra, for, þrÃar rÅ“tr standa u. (v. 1. und) aski, ud fra (og nedad), Qri 31, u. min-um fundi, for at undgÃ¥ møde med mig, Bjhit 2, 8, skynda u. e-m, flygte for, Sturl 5, 20. — B) skella fót u., af (u. fordi benet er 'under'), Am 60, hpggva tpg u., d. s., Am 73, renna u., flygte bort, for (nogen), PHjalt 2, Sigv 1, 2, rekask u., slippe for, undgÃ¥ (én), Pjsk Lv 3, ganga u., d. s., Am 64; halda u., flygte, Hfr 3, 16, skunda u. Rst 20, jfr Jorns 40, flæja
u. Mark 1, 23, ESk 6, 52, ætla u., agte at flygte, LU 61; vikja u., blive afvigende, om en regel, LU 97; skiljask u., blive undtaget, glemt, LU 88.
undarligr, adj, underlig, mærkelig, u. aurr Bergb 6, u-g atferð LU 41; u-t, adverbielt, gana u-t, om bagen (røven), Porm
2, 9.
undarn, n, se undurn. undbára, /, 'sårbølge', blod, roðinn u-u ESk 6, 54. undfleinn, m, 'sår-spids', sværd, EGils
3, 5.
undfúrr, m, 'sår-ild', sværd, v. /., Nj (XII) 2.
undgagl, n, 'sår-gæsling', ravn, Ht 62.
undgenginn, adj, 'sår-, j: blod-be-stænkt, u-in eggjar spor, blodige sår, Nj (XII) 3.
undgjalfr, n, 'sår-sø', u-rs grálinnr, sværd, Has 11.
undgjóðr, m, 'sår-fugV, ravn, Kuml 2.
undglóð, /, 'sår-flamme', sværd, u-ar eyðir, kriger (v. 1. er unnglóð, 'bølgeild', guld), PGisl 12.
undirdregningr, m, en del af sværdet, (egl 'noget som drages, trækkes, under (nogety, o: under henen; Falk, Waff 62), Pul IV l 11.
undirfjalfr, n, (-rs), 'skjul under noget\ u. alfheims „bliku", en (uklar) kenning for bjærghule, Pdr 20.
undirgrpptr, m, underfundig undergraven (jfr grafa undir), underfundighed, Mdr 4.
undirgørd, /, 'noget som er gjort for at være, ligge, under', underdyne, dyne, leje, bjprt u. (orms), guld, Nj 5.
undirkúla, /, 'kugle som ligger under', u. vasta, sten, Bragi 2, 4.
undirmaðr, m, 'undermand', undergiven, Gd$ 16.
undirstaða, /, grundvold, LU 97.
undirstóll, m, 'under-stol', stol som står under (noget), u. brúna, hoved, Mfl (XII) 2. K Gisl. formoder undirsól (brúna = öje), Eftskr II 226.
undleggr, m, 'sår-læg', sværd, u-s rjóðr, kriger, Nj 3.
undleygr, m, (-s og -jar), 'sår-lue', sværd, Ullr u-jar, kriger, Ry 18, u-s boði, d. s., Ragn IV 2.
undlinnr, m, 'sår-slange', sværd, u-s rjóðandi, kriger, Porm 1, 4, u-s stafar, d. s., Bót, ýtir u-a (eller af -linni?), d. s., Nj 2, Ullr u-s Puridr, u-s prr Porm 1, 6.
undlpgr, m, 'sår-væske', blod, reyr u-ar, sværd, Jór 3.
undr, n, (-rs), under, vidunder, mærkelighed, pat gefsk alls heri at u-i, bliver beundret af, Arbj 17, u. eigi smátt Sigv 12, 15, u. es preytt ef, noget mærkeligt er sket, hvis, Tindr l, il, pat telk u. ef Yt 10, u. es es, det er mærkeligt, at, Lok 33, u. es hvi Porm 2, 6, u. es hvé