unn

582

upp

nnnhygr, m, 'bølge-lue', guld, Qyd 2.

1.  Unnr, Uðr, m, Odin, Qri 46, Pul IV jj 7, Unns hregg, kamp, Hard 18.

2.  unnr, m, sværd, u-ar itrtungur, klinger, HelgOl, u-ar Baldr, kriger, Arn 5, 14.

3.  Unnr, /, kvindenavn, U-ar brœðr eiðu minnar Qautr II 2. I kenninger, U. unnar elda EQils 1, 38, U. ófnis jarðar EOils 1, 10.

4.  unnr, uðr, /, bølge, Pul III 4, IV u 4, elv, Pul IV v 3, á u-um Sturl 3, 16, renna unnir Arn 2, 18, u-ir yfir glymja Qri 7, hreggblásin u. Hfr Lv 26, u. en sviðkalda PQísl 2, svalar u-ir Vsp 3, ursvalar u-ir (léku) Hhund II 13, bláar u-ir Sigrdr 10, hpvar u-ir Reg 16, eisandi uðr (: suðr) QrHj 1, knýja u-ir, om ormen, piske, vælte, Vsp 50, om sejlas, Gudr II 35, u. hreggi æst ÞjóðA 1, 16; — u-ar steinn, hvorved der svores, Hhund II 31. — / kenninger, for blod: unda u. PmÃ¥hl 6, — for skib: u-ar hestr Eg Lv 8, Qunnl Lv 5, u-ar eykr Sigv 4, u-ar vigg GDropl 5, u-ar hreinn ísldr 15, u-a gyllir Ht 19, u-ar meiðr Sturl 3, 12, u-ar skíð (jfr skíðrennandi) ESk 6, 41, — for guld: u-ar blik ESk 6, 33, u-ar fasti Sturl 3, 14, a-ar hyrr Isldr 23, u-ar dagr Hfr Lv 20, u-ar eldr (jfr eldsppng) Morg.

unnrpðull, m, 'bølge-sol', guld, æski-Þrór u-la, mand, Has 64.

unnskíð, n, 'bølge-ski', skib, ýtir u-a, søfarer, Rv 3; som v. 1. til undskíð Háv 1.

unnsól, /, 'bølge-sol', guld (skr. und-, men rimet er unn : runn-), u-ar runnar HolmgB 13.

unnstóð, n, 'bølge-heste', skibe, u-s (ved rettelse for unnflóðs) ýtir, mand, EGils 1, 40.

unnsvin, n, 'bølge-svin', skib, Eyv Lv 13.

unnusta, /, elsket kvinde, Korm Lv 49, Vitn 11, Od 10. — Jfr Bugge, Arkiv II 225 f

unn-Valr, m, 'bølge-hest', skib, u-s ýtir, søfarer, mand, Ragn V 4.

unnvigg, n, bølge-hest, skib, u-s Ullr, søfarer, PKolb 2, u-s prr Eskål Lv 3, u-s skipuðr Sturl 3, 3, u-s meiðr Hókr 2, u-s runnr Nj 22, Rv 16, skreyta u. PjódA

4,  9.

unz, konjunktion (= und es), indtil, med præs. indik. i futurisk betydning, u. verpld steypisk Vsp 45, u. sinn bíðr bana Håvm 15, u. þik aldr viðr Gudr II 30, u. himinn rifnar Arn 2, 1; med impf. ind. for at betegne en fremtid i fortiden, u. þríar kómu Vsp 8, u. fyr utan kom Pry

5.  9, u. varð dauðr ísldr 6, — med præs. conj, u. af méli enn mein komi, mulig vil indtræffe, Sigsk 44, u. verði veðr Pjód Lv 2, — med impf. conj., u. Her-gauts hendr of tæki, kunde tage, St 11. — U. findes i begyndelsen af vers Yt 36, Haustl 11, Pdr 9, Sigsk 3. 51, Gudr II 3,

Hym 30 (her hører bat, der følger efter u. til det følgende ástráð), dels som direkte fortsættelse af foregående vers, dels må man underforstå noget som 'og således gik det, forholdt det sig, indtil

0. s. v. I u. alkunna Bdr 10. 12 er es uden tvivl udfaldet efter u. i udtalen (følgelig ogsÃ¥ i skrift).

upp, adv, op, opad, især med bevæ-gelsesverber, hvor en virkelig bevægelse betegnes, ganga u. ESk 6, 16, ganga u. á land Hhund I 50, stiga u. ESk 6, 5 (om Kristi himmelfart), hlaupa u., fare afsted, Harkv 17, rinna u., løbe op, Korm Lv 18, koma u. Vsp 59, hvorimod Fj 1 udtrykket bruges om, hvad der viser sig for synet, når man nærmer sig (egl 'komme over horisonten'), om solen, Bjark 1, risa u. Håvm 145, Bdr 2, Eirm

1,  men 'opstÃ¥' (i kristelig betydning „opstandelse"), u. rispndum LU 71, og 'opstÃ¥' = blive til, ESk 6, 6, standa u., rejse sig, Pry 22, men: være i live, Jorns 39, slyngva u. Hhund I 33, draga u. G ri 37, snua u. við tré Hhund 126, verpa u. Lok 59, vinda u. Hym 27, gjósa u. Jorns 19, hefja u. Hym 34, St 21, LU 67, men begynde, Hak 2 (upp vas þá hildr of hafin), taka u. auð, tage op, bortføre, Grip 13, leggja u. þjórhluti Haustl 5, nema u. (rúnar) HÃ¥vm 139; om tænkt bevægelse, lita u., se op, HÃ¥vm 129, luka u. Fj 44 (fordi der lukkedes med noget, der skulde løftes), eld sák brinna u., flamme i vejret, HÃ¥vm 70, brjóta u. stokka, bryde dem op, Am 17; bera u., fremføre, fremsige, bera u. ættir Hyndl 11, bera u. spgukvæði Jóms 5, u. es mærð borin ESk 6, 9; segja u. lpg, fremsige lov, Hfr 3, 8; gefa u., overgive, Sturl 5, 7; leggja u. (j: skipum), sejle op ad (en elv), Krm 4, halda skeggi u., stÃ¥ oprejst, Rv 32, stúpa u., falde sÃ¥ledes, at noget stikker op, Harkv 10, støkkva u., om et rygte, Yt 25; — især om vækst og opfostring, vaxa u. Rþ 35, risa u., u. risandi Mdr 19, ala u. Oddrgr 14, Am 72, jfr u. at eins er ungum vegar Mhkv 23; fullr u., opfyldt, LU 48; — u. ok niðr (v. 1.) LU 40, u. ór skýjum LU 70. — u. á, treysta u. á e-t, stole pÃ¥ noget, EGils 2, 16.

uppganga, /, opgang, gåen op, entring, vinna u-u Am 3, 16, bjóða u-u Arn 6, 12, ráða u-u Pham 1, 5.

uppgangr, m, trivsel, held, få u-g Merl II 46; urigtig v. 1. til ofrgangr Styrr.

upphaf, n, ophav, begyndelse, fyrst at u-i Ploft 3, 1, i u-i Lod I 5, áve Maria u. Mv III 21, u. tfgnar Gmlkan 1, 1, u. hróðrs ótt 1, 1, valda uphpfum, være ophavsmand, Sigv 1, 4; u-s orð Vitn 1, u-s stafir Pet 1.

upphefill, m, 'som hæver, løfter noget, lader noget komme op, frem', orða u., øllet, Heidr 1.

uppheimr, m, 'verden deroppe, i det höje', jætternes navn på himlen, Alv 12.

upphiminn, m, himlen oppe, i det hóje,