þjón

641

þoll

7, jfr Lil 37. 80; þ. d£ðum, lægge vind på, Líkn 45; part. þ-andi, = þjónn, þ. himna mildings, om biskop Gudmund, E Qils 3, 20; — med acc, hvat hverr þ-ar, hvad enhver udretter, Gd 4.

þjónan, /, tjœnen, guðs þ., gudsdyrkelse, prœstetjœneste, SnE II 246.

þjónari, m, tjœner (ungt ord), þ. drottins, biskop, Gd 19.

þjónn, m, tjæner, Pul IV j 10, Sigsk 67. 70, Eg Lv 5, Lil 87, Has 10, þ-n gerik pann at sveini SnH 2, 9, p. aldar mildings, præst, ESk 6, 58. — pion Hav 5 er urigtigt. — Jfr mål-.

þjónosta, /, tjæneste, især om det sidste sakramente, náa þ-u Sul 60.

þjónustumær, /, tjœneslepige, Gát 1 (= þerna, tærne, fuglen).

Þjórekr, m, isl. hövding (10. árh.), Háv 7 {— Þjóðrekr).

þjórhlutr, m, del, stykke, af en okse, þ-ir fjórir, alle 4 ben (af den stegte okse), Haus ti 5.

Þjórn, /, ø i Båhuslen (nær ved Oroust), si li Þ-ar, havet, ESk 13, 12.

þjórr, m, okse, Hym 14. 19. — Jfr gauk-.

þjóst se þjóstr.

Þjóstolfr, m, sagnperson, Qrv IV $ 5.

þjóstr, m, vrede, voldsom bitterhed, grenjaði þ. 1 brjósti Lil 48, æ var p. i brjósti EGils 1, 30, þ-i keyrðr VGl 5, þjóta af þ-i, om elven, Am 26, gloepa p-i Likn 30, fljúga þjóst, = af þ-i Þdr 17, þ-s þyrnir Pét 6. Som ntr. þjóst synes ordet at findes Rv 29, hvis ikke der her foreligger en fejl.

þjóta, (þaut, þotinn), tude, hyle, om ulvens lyd, heyra ulf p. Reg 22, heyra varga p. Gudr II 8, ulfr þaut of hrævi P Sær 3; — om elv, hav, (mækis) ó þaut Hfl 4, (p) þyti Am 26, þýtr Þund G ri 21, fellihryn fjalla þaut Þdr 6, sær þýtr ÞjóðA 1, 16, Ht 34, Pfagr 11, breki þaut Ótt 1,

5,  lp þýtr stundum i logni Mhkv 13, jarðar men þýtr Rv 23, unnr (unda) þaut Pmáhl

6,   (hrosta) brim (Alfoður) þýtr Arn 5, 4, þýtr (OÃ¥røris) alda við (galdra) fles Vell 5; — om vindbælge, kytjur b. Skall 2, — om vindens tuden, þýtr or bjprgum Ragn VI 2, nú mun þ. annan veg i bjprgum NJ (XII) 9, nú mun þ. í hverju bjargi Háv 9, nú kná (ter) p. annan veg i bjprgum Blakkr 2, 2, GDropl 1, Anon (XIII) B 17, þýtr í grjóti Bergb 5, hplkn þutu Hym 24; grind þýtr, knirker, Sól 39, þ-andi kvern Herv V 8; — om sÃ¥r, (jot-uns hals) undir p. St 3, — om ilden, (skjaldar) leygr paut of sjpt Hskv 2, 12; — blæse, p. i horn Hamd 18, þ. í trumbu Máni3;—róg þýtr at eyrum, høres tudende, Gd p 31; — græde (Jfr tude), Anon (XII) B 21, Merl I 13. 15.

þjótr, m, vind ('den tudende"), Pul IV 00 2.

Þjótta, f, Tjottøen på Helgeland, Pul III 3, IV bbb 3, baldrekr Þ-u, havet, ESk 13, 11. Med hensyn til bet. jjr

senere isl. pjotta = 'kød, der er sejt og magert'.

1.  þoka, f, tÃ¥ge, Merl II 75, Pul IV 00 1, þ. drífr upp Svarf 10, b-u dregr upp Pjsk 3; Gandvikr p-u land, om Island, EValg.

2.  þoka, (-aða, -at), bevæge lidt eller sagte, med dativ, þ. toflu, flytte en brik, Vigl 18; framm þ-i herr at snerru Evids 3, p. framm í gný stála Rv 31, nu taka súlur í sundr þ., glide fra hinanden, HÃ¥lfs VII 3.

pokki, m, 1) mening, sind, skœðr þ., farlige, fjendtlige tanker, Arn 2, 7, áhyggju þ., bekymringer, PI 38, p-a hylr så es pegir Hsv 123, hplða þ. Hsv 131. — 2) behag, þ. á e-m LU 41. — 3) udseende, væsen, stormennis p. PI 45. — 4) hjælm, Pul IV s 1. — Jfr 6-, reiði-.

/. þokkr, adj, erumka þ-t þjóða sinni St 18 er dog vist simpelt hen fejl for pekt, se pekkr.

2. pokkr, m, sind, sindelag (jfr pokki), standa i fpstum pokk, med urokkeligt sind (om ^fjendtligt sind), St 19; gen. sing. og pi. bruges forstærkende med komparativ, p-s betr Mhkv 25, þ-s megn-ara (brekvirki) Gautr II13; þ-a mun betri, betydelig bedre (her styres þ-a dog af mun, eller kommer b-a her af þokki?), Has 13; således bruges også dat. pi. þ-um síðar, noget senere, Nkt 57, b-um fieira Nkt 73.

þokumaðr, m, 'tåge-mand', således — sveit þ-manna — kaldes de velhavende bønder i modsætning til den fattige munk (jfr prosaens bokumeun ... er alla penninga sina neyta upp í ofáti ok of-drykkju), SnE II 228. Er ordet måske en oversættelse af nebulo?

þola, (-ða, -at), tåle, lide, döje, þ. ánauð Ski 24, þ. kvpl Am 65, þ. nauð Refr 4, 4, p. vås 5/^1; 3, 1, p. eggjar ok eld Hskv

1,   Ã¾. þenna leik, finde sig i, Lil 47, hlýr þolðu hríð Sigv 1, 5; þ. her, blive angrebet af hær, Gautr II a 4; p. fjpr-lausn, finde sig i at mÃ¥tte købe sit liv, Hyndl 49; þ. þprf féar sins, = þarnask féar sins, undlade at bruge sit eget gods, HÃ¥vm 40; — absolut, p. kyrr, forblive rolig, Herv III 12; meðan strpnd þ-ir, holder ud, bliver ved med at bestÃ¥, Ragn XI 3.

■ þolinmóðr, adj, tålmodig, Hsv 14. 53.

þolinmoeði, /, tålmodighed, Gd 68.

Þolley, /, sagnø, HHj 25.

pollr, m, fyr, fyrretræ, træ i alm., af fornum p-i Haustl 3, es und p-i stendr, j: Yggdrasilsasken, Vsp 20; om en hus-söjle, stukku átta af þ-i Hym 13. — / kenninger for mænd: golls þ-ar Jór 4, Porm 1, 11, Korm Lv 55, þ. seims Sigv 5, 6. 12, 17, b. seima Porm 2, 6, Sturl 3,

2,  lagar mána þ. Eg Lv 22, víðis glóða þ. EGils 3, 11; þ. pglis stéttar Katr 14, landa linna leygs b. Nj 29, linns blóða látrs þ. Sigv 13, 3; — gunnar þ-ar ótt 2, 11, þ. odda hríðar Porm 2, 13, þ. hrings háraddar

41